დიდი ამბები იყო გასულ შაბათს რაბათში.
იქ ჩატარდა აფრიკის თასის ფინალი, რომელშიც მაროკო და სენეგალი შეხვდნენ ერთმანეთს და თამაში, გინდ მინდორზე და გინდ მინდვრის მიღმა, პირწმინდად საფინალო გამოდგა. იმაზე მეტად სანახაობრივი და დაძაბული, ვიდრე ბოლო ხანებში მოველით ხოლმე ფეხბურთისგან და ვინ იცის, იქნებ დასაწყისშივე დაგვაღვრევინა მთელი წლისთვის სამყოფი ადრენალინი.
ცოტა შორიდან მოვუვლი. როგორც რიტორიკაში სწერია, შესავლით დავიწყებ:
ცნობები იმის შესახებ, რომ სენეგალს საფეხბურთო ნაკრები ჰყავდა, ვაზისუბანში 2002 წელს მოვიდა. მაშინ ტარდებოდა მსოფლიო ჩემპიონატი კორეასა და იაპონიაში. თავს ვერ დავდებ, შეიძლება თავად სენეგალის არსებობის შესახებაც არ ვიცოდით. რა გასაკვირია, გეორგრაფიის გაკვეთილს ვაცდენდით და თუ მაინცდამაინც ფეხი დაგვიცდებოდა და კლასში აღმოვჩნდებოდით, ჰა-ჰა აფრიკა გვეპოვა რუკაზე. ისიც ყოყმანითა და გაჭირვებით. ტელევიზორში სენეგალის ხსენება არ იყო - შემთხვევით მოვარდნილი დენი მხოლოდ საქართველოს ავ-კარგის გადამოცემას თუ ჰყოფნიდა. ფილმებს ჰოლივუდისას ვუყურებდით, სერიალებს - ვენესუელურს და ბირჟის დღის წესრიგშიც ვერ ხვდებოდა სენეგალი. შეიძლება ვინმეს ეხსენებინა ეგვიპტე. ისიც არა ცივილიზაციის, სიძველის, პირამიდებისა და ფარაონების გამო, არამედ იმიტომ, რომ ვიღაც ცხრათა უცხო, ძმაკაცის ბიძაშვილის მეზობლის მძღოლის ნათლია დასასვენებლად იყო შარმ-ელ-შეიხში და თქვა, რომ მაგარია.
ჰოდა, იმას ვამბობდი, რომ კორეა-იაპონიის მსოფლიო ჩემპიონატის А ჯგუში, გამხსნელ მატჩში სენეგალი დაუწყვილდა საფრანგეთს, რომელიც მოქმედი ჩემპიონი იყო და, როგორც იტყვიან, კუდი ყავარზე ჰქონდა გადებული. რა დამავიწყებს იქედნურ წამოძახილებს თამაშის წინ. ქალიან-კაციანად ყველა იცინოდა. ვაზისუბანმა წინასწარ გაუფორმა მარცხი სენეგალს და როცა საპირისპირო მოხდა, უბანი გაირინდა. თითქოს ამ ერთმა თამაშმა თავად დამარცხებული ხალხი შეგვანარცხა სინამდვილეს, რომ თურმე გიგანტებების ძლევაც შეისაძლებელია, თუ გული გულობს და გამარჯვების ვნება დიდია. ესეიგი ყველა გამარჯვება და ყველა მარცხი ბედნისწერის მიერ არაა წინასწარ განსაზღვრული.
საფრანგეთი - სენეგალი 0-1.
ეს იყო სენსაცია.
იმ დღიდან მოყოლებული ჩემთვის სენეგალი მითების დამამსხვრეველი გუნდია. იმის შემახსენებელი, რომ გოლიათები იქცევიან და რაც უფრო მაღლა აქვს მას თავი, მით უფრო მტკივნეულია მისი მიწაზე დანარცხება.
გინდ დამიჯერეთ, გინდ არა, მაგრამ სათქმელს მაინც ვიტყვი: ის დღე იყო და აფრიკის პოლიტიკური რუკა ალილუიასავით დავიზეპირე. მერე იტყვიან ფეხბურთი რა არის ან რისი შეცვლა შეუძლია, 22 კაცი დასდევს ერთ ბურთსო.
18 იანვარს სენეგალმა კიდევ ერთხელ ისენეგალა და ბავშვობისდროინდელი განცდები გამიღვიძა.
თასის ფინალში, 0-0-ზე, დამატებულ დროში პენალტი დაუდეს. ამაზე გაწყრა გუნდი. გაწყრა კი არა, გაცხარდა. დატოვეს მინდორი და წავიდნენ გასახდელში. აღარ გამოვალთო, ქვა ააგდეს და თავი შეუშვირეს. დარჩა მინდორზე მაროკოს ნაკრები, მსაჯი და სენეგალელთაგან მხოლოდ სადიო მანე. როგორი ამბავია, არა?! ცარიელ კარში ხომ არ დაარტყამ პენალტს. გახსოვთ? ჯერ კიდევ იასონ კვირკველიამ იუკადრისა ცარიელ კარში ბურთის შეგდება, როცა მისი მომაკვდინებელი დარტყმის წინაშე ვერავინ ბედავდა ძელებს შორის ჩადგომას.
შევიდა მანე გასახდელში და დიდი თავპატიჟის შემდეგ გამოიყვანა გუნდი მინდორზე. წარმოდგენა არ მაქვს რა უთხრა და როგორ დაარწმუნა, მაგრამ ასე მგონია, რომ რაღაც ვეფხისტყაოსნურს ეტყოდა. ისეთს, როგორიც ძარღვებში სისხლს ადუღებს, კუნთში ძალა მოაქვს და ყელში - ბურთი.
დაბრუნდა სენეგალი მინდორზე გაიმეორა ისტორია - ის გააკეთა, რაც 2002-ში - წინასწარ გაფორმებული მარცხი გამარჯვებად გადაწერა.
ბრაიმ დიასის უხეიროდ შესრულებული პანენკას შემდეგ მეკარემ ბურთი ჩვილი ბავშვივით ჩაიხუტა და 94-ე წუთზე პაპე გუიემ მშვენიერი ბურთი შეუკლასა მაროკოს ცხრიანში.
სენეგალი მეორედ გახდა აფრიკის თასის მფლობელი. გუნდის მოედანზე დამბრუნებელი მანე კი ტურნირის საუკეთესო ფეხბურთელი.
ასეც ხდება: საფეხბურთო ფოიერვერკებს ანუ იმას, რისთვისაც გვიყვარს ფეხბურთი, მთელი თავისი ვნებებით, ნერვების წყვეტით, სუნთქვის შეკვრით, ხასიათების გამოვლენით, თავგანწირვით, წინამძღოლებით, გმირებითა და ანტიგმირებით სხვაგან ველოდებით და მოულოდნელად სხვაგან იფეთქებს ხოლმე.
სენეგალს გაუმარჯოს! მე რომ გეოგრაფია და შეუძლებელის შეძლება მასწავლა.
განა ეს ცოტაა?!
