არსენალის რევოლუცია: ვენგერიდან არტეტამდე

მიკელ არტეტა შეიძლებოდა პეპ გვარდიოლას მემკვიდრე გამხდარიყო.

ამის ნაცვლად, მან საკუთარი იმპერია არსენალში ააშენა

მიკელ არტეტას შეეძლო მოეცადა. სამწელიწად-ნახევრის განმავლობაში იგი პეპ გვარდიოლას გვერდით მანჩესტერ სიტიში მუშაობდა, ბევრს სწავლობდა და საფეხბურთო მწვრთნელობის უმაღლეს პრაქტიკას გადიოდა. მან ამ გამოცდილებას „წარმოუდგენელი“ უწოდა.

მაშინ გვარდიოლა ფიქრობდა, რომ როცა დრო მოვიდოდა, შესაძლოა 2021 წლის ზაფხულშიც კი, არტეტა მისი იდეალური მემკვიდრე იქნებოდა. მანჩესტერ სიტის ხელმძღვანელებიც ზუსტად ასევე მაღალ შეფასებას აძლევდნენ გვარდიოლას ამბიციურ ახალგაზრდა ასისტენტს. თუმცა, თავად არტეტა ასე დარწმუნებული არ იყო. ნაცვლად იმისა, რომ მანჩესტერში წლობით ეცადა, 2019 წლის ბოლოსთვის მან იგრძნო, რომ მზად იყო საკუთარი გუნდისთვის ეხელმძღვანელა, და განსაკუთრებით ერთი კონკრეტული გუნდისთვის.

დიახ, არტეტას შეეძლო მოეცადა, როგორც გვარდიოლას ოფიციალურ მემკვიდრეს. თუმცა მან სხვა გზა აირჩია. და იმ დროისთვის, როდესაც მისი ყოფილი მენტორი 2026 წლის მაისში საბოლოოდ მოემზადა წასასვლელად, არტეტას უკვე აშენებული ჰქონდა საკუთარი იმპერია.

არსენალი, რომელშიც ის თავის დროზე მივიდა, სრული ქაოსი იყო: კლუბი, რომელიც წლების განმავლობაში უგზო-უკვლოდ დადიოდა და შემდეგ საკუთარი იდენტობის ხელახლა პოვნას ცდილობდა; დანაწევრებული ფანები და დისფუნქციური შემადგენლობა. მისი პირველი ორი წელი მოუნელებელ საშუალო დონესთან, გასახდელის სუსტ კულტურასთან და გუნდის ორ მთავარ ვარსკვლავთან - მესუთ ოზილთან და ობამეიანგთან დაკავშირებულ ტოქსიკურ სიტუაციებთან ბრძოლაში გავიდა.

იქ სწრაფი გამოსავალი და იოლი გამარჯვებები არ არსებობდა.

ახლა კი შეხედეთ არსენალს ექვსნახევარი წლის შემდეგ. ზუსტად იმ საღამოს, როდესაც გვარდიოლას წასვლის გეგმები საბოლოოდ გაირკვა, არტეტას გუნდმა პრემიერ ლიგის ტიტულისკენ კიდევ ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი გადადგა. ბარნლისთან მოგებულმა მატჩმა (1:0) ისინი ჩემპიონატის დასრულებამდე ერთი ტურით ადრე 5 ქულით წინ დატოვა. ისინი 2004 წლის შემდეგ პირველად გახდებიან ინგლისის ჩემპიონები, თუ კვირას კრისტალ პალასს დაამარცხებენ, ან უფრო ადრეც, თუ ბორნმუთი დღეს ღამით სიტის ქულებს წაართმევს და არსენალს საჩუქარს გაუკეთებს. ამას გარდა, მომავალ შაბათს ბუდაპეშტში მათ ჩემპიონთა ლიგის ფინალი ელით პარი სენ-ჟერმენის წინააღმდეგ.

მატჩის დასრულების შემდეგ, სეზონის ბოლო საშინაო შეხვედრაში, არტეტა და მისი ფეხბურთელები მოედანზე ტრადიციული მადლობის წრის დასარტყმელად შეიკრიბნენ. როდესაც მიკროფონი მას გადასცეს, ის ხელებჩაწყობილი იდგა და მისთვის უჩვეულოდ მშვიდი სახით უსმენდა, როგორ მღეროდნენ გულშემატკივრები მის სახელს. აკანკალებული ხმით მან თქვა, რომ „უდიდესი ბედნიერება იყო იმ ტრანსფორმაციის მოწმედ ყოფნა“, რომელმაც ემირეიტსის სტადიონი „ფეხბურთის სათამაშოდ მსოფლიოში ყველაზე ლამაზ ადგილად აქცია“.

და ეს სიმართლეა; რაც არ უნდა მოხდეს შემდეგ, კლუბში განწყობის ცვლილება არსენ ვენგერის მუშაობის ბოლო მტკივნეული წლებისა და უნაი ემერის ხანმოკლე პერიოდის შემდეგ, მართლაც შთამბეჭდავია.

„ლამაზი“ საინტერესო სიტყვაა ამ კონტექსტში; თუ ეს არსენალი ჩემპიონი გახდება, ისინი ესთეტიკური სილამაზის გამო იმავე აპლოდისმენტებს ვერ მიიღებენ, რასაც ვენგერის დიდებული გუნდები იღებდნენ. ისინი, საკმაოდ დიდი სხვაობით, იქნებიან ყველაზე ცოტა გოლის გამტანი ჩემპიონები ლესტერ სიტის 2015-16 წლების სენსაციის შემდეგ.

მათი ერთადერთი გოლი ბარნლისთან, ისევე როგორც ბევრი სხვა, სტანდარტული სიტუაციიდან გავიდა, კაი ჰავერცმა ყველაზე მაღლა აიწია და ბუკაიო საკას მოწოდებული კუთხური თავით გაიტანა. ისინი დომინირებდნენ, განსაკუთრებით პირველ ტაიმში, თუმცა ეს კარში დარტყმული მხოლოდ სამი ზუსტი მცდელობიდან ერთ-ერთი იყო. სტილისტურად, არტეტას არსენალს უფრო მეტი საერთო აქვს ჟოზე მოურინიოს 2000-იანი წლების შუა პერიოდის ჩელსისთან, ვიდრე გვარდიოლას მანჩესტერ სიტის ან ვენგერის არსენალთან.

მთელი სილამაზე მათი ხელახლა დაბადების ისტორიაში დევს. ეს არ არის ლესტერის მსგავსი მოულოდნელი ზღაპარი, არამედ წარუმატებელი ინსტიტუტის გულმოდგინე აღორძინება. არტეტა ყურადღებას გაამახვილებს არა მხოლოდ ფეხბურთელების როტაციასა და სათამაშო სტილის ევოლუციაზე, არამედ იმაზე, თუ როგორ შეცვალა მან და მისმა შტაბმა გუნდის შიდა კულტურა. ბევრი მწვრთნელი დიდ კლუბებში იმედისმომცემი სტარტის შემდეგ გზას კარგავს. არტეტას შემთხვევაში კი, ისევე როგორც იურგენ კლოპის დროს ლივერპულში, წინსვლის ტრაექტორია წლიდან წლამდე ნარჩუნდება.

იყო მომენტი, არტეტას არსენალში მუშაობის საწყის ეტაპზე, როდესაც მისი სახელი მანჩესტერ სიტიში გვარდიოლას პოტენციურ შემცვლელად კვლავ გაჟღერდა. გვარდიოლა რომ 2021 წლის ზაფხულში წასულიყო (რაც ერთ დროს სრულიად რეალური ჩანდა), არტეტას კანდიდატურას მანჩესტერში სიხარულით შეხვდებოდნენ. ბევრისთვის ეს უცნაური არჩევანი იქნებოდა, თუმცა ზუსტად იგივე შეიძლება ითქვას ჩელსის ყოფილ მწვრთნელ ენცო მარესკაზე, რომელიც გვარდიოლას კიდევ ერთი ყოფილი ასისტენტია და რომელსაც 2026 წელს სიტის უკავშირებენ.

სხვაობა ისაა, რომ არტეტა არა მხოლოდ ემოციურად იყო ჩაფლული არსენალის პროექტში, არამედ მან შექმნა გუნდი, რომლის ამბიციები მის საკუთარ ამბიციებთან ერთად გაიზარდა. შესაძლოა, თავსებადობის კითხვაც გაჩენილიყო, არტეტას ფილოსოფია ბოლო ორ წელიწადში ბევრად უფრო პრაგმატული გახდა, თუმცა, ადრეული ეტაპიდანვე, ბევრად ადრე, სანამ მისი გუნდი მანჩესტერ სიტის პრემიერ ლიგის ტიტულისთვის ბრძოლაში დაუპირისპირდებოდა, ის არსენალში ბოლომდე იყო ჩართული.

გვარდიოლასა და არტეტას ნარატივში ყოველთვის იყო განსაკუთრებული ინტრიგა - „ჯადოქრისა და შეგირდის“ დაპირისპირება. 2020 წლის ინგლისის თასის ნახევარფინალში გამარჯვების შემდეგ, არტეტას გუნდმა მომდევნო რვა შეხვედრა წააგო მანჩესტერ სიტისთან ყველა ტურნირზე, გაუშვა 21 გოლი და არსენალის მიმართ ძველმა იარლიყმა, ფხვიერი, მყიფე, სუსტი, კიდევ უფრო მყარად მოიკიდა ფეხი. შემდეგ კი სიტუაცია შეიცვალა: მომდევნო ექვს მატჩში სამი მოგება და სამი ფრე დაფიქსირდა. ისეთი შეგრძნება გაჩნდა, რომ არტეტამ თავისი ძველი მენტორის გასაღები იპოვა, რის გამოც სიტის ბოლო ორი გამარჯვება ლიგის თასის ფინალსა და პრემიერ ლიგაში, ტალღის მოულოდნელ შემობრუნებად მოჩანდა.

ბარნლისთან მძიმე გამარჯვების შემდეგ, არტეტას ჰკითხეს მისი რეაქცია იმ სიახლეზე, რომ გვარდიოლა მანჩესტერის დატოვებას აპირებს. „ამაზე კომენტარს ვერ გავაკეთებ,“ - უთხრა მან ჟურნალისტებს. „ვფიქრობ, იმ დღეს, როდესაც ის დარჩენის ან წასვლის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილებას მიიღებს, მაშინ შეგვიძლია ვისაუბროთ.“

თუმცა დანარჩენი სამყაროსთვის, და განსაკუთრებით არსენალის ფანებისთვის, გვარდიოლას მოსალოდნელი წასვლა მანჩესტერ სიტის კონკურენტებისთვის უდიდეს შესაძლებლობას ნიშნავს. და სანამ სხვა კლუბები გარდამავალ ფაზაში იმყოფებიან, არსენალი საუკეთესო პოზიციაშია იმისთვის, რომ პოსტ-გვარდიოლასეულ პრემიერ ლიგაში დომინირება გააგრძელოს.

ეს შესაძლოა ნაადრევად ჟღერდეს, რადგან არტეტას ხელში გუნდს ჯერჯერობით მხოლოდ ინგლისის თასი აქვს მოგებული, რომელიც მან მუშაობის პირველსავე წელს აიღო. თუმცა, რამდენიმე წარუმატებელ მცდელობასთან მიახლოების შემდეგ, არსენალი ახლა ერთი მოგებით აშორებს ინგლისის ჩემპიონობას და ერთი მოგებით, ევროპის ჩემპიონობას. ეს უკანასკნელი საკმაოდ რთული მისია იქნება, რადგან მათ ფინალში უძლიერესი პსჟ ელოდებათ, თუმცა პრემიერ ლიგის ნანატრი ტიტული უკვე იმდენად ახლოსაა, რომ თითქმის შეუძლიათ ხელით შეეხონ.

როდესაც არტეტას ჰკითხეს, აპირებდა თუ არა სიტის მატჩის ყურებას ბორნმუთის წინააღმდეგ, მან უპასუხა, რომ აუცილებლად უყურებდა, თუმცა არ იცოდა, რამდენ ხანს გაუძლებდა ნერვები იმის ცოდნით, თუ რა დევს სასწორზე. იქნებოდა თუ არა ის ბორნმუთის გულშემატკივარი ამ საღამოს? „ყველაზე დიდი ქომაგი მსოფლიოში,“ - თქვა მან ღიმილით. „ანდონი ირაოლასთვის, ფეხბურთელებისთვის და ბორნმუთის ყველა ფანისთვის. ვფიქრობ, ჩვენ ყველანი მათი გულშემატკივრები ვართ. მათ იციან, რომ დღეს ჩვენი სრული მხარდაჭერა ექნებათ.“

თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ სეზონის ამ ფაზაში ყველა სხვა გუნდებისგან ელის დახმარებას სატურნირო ცხრილის ორივე პოლუსზე, რეალობა ისაა, რომ თითოეულმა კლუბმა საკუთარ საქმეს უნდა მიხედოს. სწორედ ამაში იყო არსენალი უბადლო მიმდინარე სეზონში. მათი თამაში იშვიათად თუ იყო თვალსასეირო, თუმცა მათმა სტაბილურობამ კვირიდან კვირამდე გუნდი ფინიშის ხაზამდე მოიყვანა.

მათ მიმდინარე სეზონში ყველა ტურნირზე 61 მატჩი ჩაატარეს და მხოლოდ შვიდჯერ წააგეს. ის ფაქტი, რომ ამ მარცხებიდან ოთხი მარტის შუა რიცხვებიდან აპრილის შუა რიცხვებამდე პერიოდში დაფიქსირდა, კვლავ აჩენდა ძველ კითხვებს გუნდის მენტალიტეტსა და გამძლეობაზე. თუმცა, მათი პასუხი იდეალური აღმოჩნდა; მანჩესტერ სიტისთან განცდილი მარცხის (1:2) შემდეგ, მომდევნო 6 შეხვედრაში მათ 5 მოგება და 1 ფრე მიითვალეს, თანაც ამ პერიოდში მხოლოდ ერთი გოლი გაუშვეს, ატლეტიკო მადრიდის მიერ გატანილი პენალტი.

ამ თვალსაზრისით - 1:0, 1:1, 3:0, 1:0, 1:0, 1:0 - ეს გუნდი გახდა ახალი არსენალის განსახიერება, რომელიც ბევრი რამით მოგვაგონებს ჯორჯ გრემის დროინდელ არსენალს 1980-იანი წლების ბოლოსა და 1990-იანების დასაწყისში. გრემი თავად ესწრებოდა ემირეიტსზე ამ გამარჯვებას. არსენალის ნებისმიერი გულშემატკივარივით, ისიც აუცილებლად ინერვიულებდა მეორე ტაიმში, თუმცა საფინალო სასტვენის შემდეგ შედეგით დიდ სიამოვნებას მიიღებდა.

ახლა ჯერი მანჩესტერ სიტიზეა. ვნახოთ, ინგლისის თასის მოგებიდან სამი დღის შემდეგ, აქვთ თუ არა მათ საკმარისი ენერგია, რათა დაასრულონ ბორნმუთის ხანგრძლივი წაუგებელი სერია და პრემიერ ლიგის საჩემპიონო ბრძოლა ბოლო წამამდე მიიყვანონ. არტეტა და არსენალი ამ სცენარისთვის მზად არიან, ისევე, როგორც კვირას კრისტალ პალასთან მოსალოდნელი ნერვების ომისთვის.

თუმცა, 22-წლიანი ლოდინის შემდეგ, რას ნიშნავს კიდევ რამდენიმე დღე? ზოგიერთ რამედ ნამდვილად ღირს ლოდინი.